Türkiye’nin önemli badem üretim merkezlerinden Adıyaman’da hasat sezonu başladı. Kahta ve Besni başta olmak üzere kent genelindeki badem bahçelerinde üreticiler ürünlerini toplamaya başlarken, açıklanacak alım fiyatları ise merakla bekleniyor.
Kahta Ziraat Odası Başkanı Fatin Rüştü Zorlu Turanlı, üreticilerin ürünlerini hangi fiyattan satacağını bilmeden hasada başladığını belirterek, alım yapacak kurum ve kuruluşlara fiyatların bir an önce açıklanması çağrısında bulundu.
Turanlı, açıklanacak fiyatların artan üretim maliyetleri ve üreticinin emeği dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini söyledi.
“Hasat başladı, üretici fiyatı bilmiyor”
Adıyaman ve ilçelerinde badem hasadının başladığını belirten Turanlı, üreticilerin önemli bir belirsizlik yaşadığını ifade etti.
Turanlı, alım fiyatlarının hasattan önce açıklanması gerektiğini belirterek üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği bir fiyat beklediğini söyledi.
Üreticilerin her yıl benzer sorunlarla karşı karşıya kaldığını savunan Turanlı, düşük gelir ve artan maliyetler nedeniyle bazı üreticilerin yıllarca emek vererek oluşturduğu badem bahçelerini sökmek zorunda kaldığını dile getirdi.
“Binbir emekle büyütülen ağaçlar odun olarak satılıyor”
Badem bahçelerinin kurulmasının ve ağaçların verim çağına ulaşmasının uzun yıllar aldığını hatırlatan Turanlı, üreticinin yeterli gelir elde edememesi halinde üretimden çekildiğini söyledi.
Turanlı, badem ağaçlarının kesilerek odun olarak satılmasının yalnızca üretici açısından değil, Adıyaman ve Türkiye açısından da kayıp olduğunu belirterek, badem bahçelerinin korunması gerektiğini vurguladı.
Üreticinin kazanamaması halinde üretimin azalacağını ve buna bağlı olarak ithalata bağımlılığın artabileceğini ifade etti.
Rekoltenin 18-20 bin tona düşmesi bekleniyor
Adıyaman’da bu yıl badem üretiminde düşüş beklendiğini belirten Turanlı, 2025 yılında yaklaşık 25 bin ton olan üretimin 2026 yılında 18-20 bin ton seviyesine gerileyebileceğini kaydetti.
Bu beklentinin gerçekleşmesi halinde kentte yıllık badem üretiminde yaklaşık 5-7 bin tonluk kayıp yaşanabileceğine dikkat çeken Turanlı, rekoltedeki düşüşün üretim açısından ciddi bir risk oluşturduğunu söyledi.
Turanlı, ekonomik sorunlar ve bahçe sökümlerinin yanı sıra bademin çiçeklenme döneminde yaşanan aşırı yağışların ve buna bağlı döllenme problemlerinin de rekolteyi olumsuz etkilediğini ifade etti.
Bir yılda 5 bin dönüm bahçe söküldü
Üreticinin yaşadığı ekonomik sıkıntının boyutuna dikkat çeken Turanlı, geçen yıl Adıyaman genelinde yaklaşık 5 bin dönüm badem bahçesinin söküldüğünü belirtti.
Üreticinin zarar etmeye devam etmesi halinde bahçe sökümlerinin artabileceği uyarısında bulunan Turanlı, badem bahçelerinin yıllarca süren emek ve yatırımın sonucu olduğunu söyledi.
Bir bahçenin sökülmesinin yalnızca mevcut yılın ürününün değil, gelecek yıllardaki üretim kapasitesinin de kaybedilmesi anlamına geldiğini belirten Turanlı, üreticinin korunması gerektiğini vurguladı.
“Maliyetler dikkate alınmadan fiyat belirlenmemeli”
Gübre, ilaç, işçilik, sulama ve enerji başta olmak üzere üretim maliyetlerindeki artışın badem üreticisini zorladığını belirten Turanlı, açıklanacak alım fiyatlarının gerçek üretim maliyetleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini söyledi.
Turanlı, hasadın başlamasına rağmen üreticinin halen fiyatı bilmediğini belirterek, alım yapacak kurumların fiyatlarını bir an önce açıklaması ve üreticiyi koruyacak sürdürülebilir bir alım politikası oluşturması çağrısında bulundu.
Adıyaman badem üretiminde Türkiye birincisi
Adıyaman, Türkiye’nin badem üretiminde önemli merkezleri arasında yer alıyor. Tarım ve Orman Bakanlığının 2023 yılı verilerine göre Adıyaman, Türkiye’deki badem üretiminin yüzde 18’ini karşılayarak üretimde ilk sırada bulunuyor.
Kentte yeni hasat sezonunun başlamasıyla birlikte üreticiler ürünlerini toplamaya devam ederken, gözler açıklanacak alım fiyatlarına çevrildi.
Kaynak: PERRE