CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, yeni eğitim ve öğretim yılı öncesinde birinci sınıfa başlayacak bir öğrencinin temel kırtasiye giderlerinin 7 bin liraya ulaştığını belirterek, artan eğitim masraflarının aile bütçelerini zorladığını söyledi.
Kış, 7 Eylül’de başlayacak uyum haftası ve 14 Eylül’de açılacak okullar öncesinde kırtasiye fiyatları ile ailelerin karşı karşıya kaldığı eğitim giderlerine ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Artan okul masraflarının dar gelirli aileleri zorladığını belirten Kış, zincir marketlerin kırtasiye ürünleri satışındaki payının büyümesinin mahalle kırtasiyecilerini de olumsuz etkilediğini ifade etti.
“Çanta 2 bin, defter seti 700 lira”
Kış’ın paylaştığı fiyatlara göre ortalama bir okul çantası 2 bin liraya, bir düzine kurşun kalem 326 liraya, bir silgi 40 liraya, kareli ve çizgili 80 yaprak defterlerden oluşan set 700 liraya, bir su matarası ise bin liraya kadar çıktı.
Birinci sınıfa başlayacak bir öğrencinin yalnızca temel kırtasiye ihtiyaçlarının 7 bin lirayı bulduğunu belirten Kış, okul kıyafeti, ayakkabı, beslenme ve servis gibi giderlerin de ailelerin bütçesine eklendiğine dikkat çekti.
Kış, kırtasiye masraflarının eğitim yılı boyunca devam ettiğini belirterek şöyle konuştu:
“Bunun okul kıyafeti var, ayakkabısı var, beslenmesi var, servisi var. Üstelik kırtasiye masrafı bir kez yapılıp bitmiyor. Kalem bitecek, defter dolacak, malzemeler yıl içerisinde yeniden alınacak. Evinde iki ya da üç öğrencisi olan bir ailenin karşı karşıya kaldığı maliyeti düşünün.”
“Asgari ücretin dörtte biri okul açılmadan gidiyor”
Bir öğrencinin başlangıç kırtasiye giderinin 28 bin 75 liralık asgari ücretin yaklaşık dörtte birine karşılık geldiğini belirten Kış, okul masraflarının aile bütçeleri üzerindeki baskısının arttığını söyledi.
Kış, milyonlarca ailenin kira, fatura ve mutfak giderlerinin yanı sıra okul masraflarıyla da karşı karşıya kaldığını ifade ederek, “Eylül artık veliler için okul heyecanının yaşandığı bir ay olmaktan çıktı, dert ayına dönüştü” dedi.
“Eğitim okulun kapısında eşitsiz başlıyor”
Eğitimde fırsat eşitliğinin yalnızca okul ve derslik üzerinden değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Kış, ailelerin ekonomik durumunun çocukların eğitim hayatına başlangıç koşullarını doğrudan etkilediğini belirtti.
Kış, şöyle devam etti:
“Bir çocuğun çantasını eksiksiz doldurabilmek dahi ailenin gelirine bağlı hale gelmişse orada fırsat eşitliğinden söz edemeyiz. Eğitim daha okulun kapısından girilmeden eşitsiz başlıyor. Bir tarafta istediği malzemeyi alabilen çocuklar, diğer tarafta defterini, kalemini eksik almak zorunda kalan çocuklar var. Bunun sorumluluğu çocuklarımızın ya da ailelerin değil, eğitimi giderek daha pahalı hale getiren ekonomik düzenindir.”
“Küçük esnaf zincir marketler karşısında yalnız bırakılıyor”
Okul alışverişinde yaşanan sorunun kırtasiye esnafını da etkilediğini belirten Kış, zincir marketlerin okul sezonunda geniş bir ürün yelpazesiyle kırtasiye sektörüne girmesinin küçük işletmeler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi.
Mahalle kırtasiyecilerinin yıl boyunca kira, vergi ve çalışan giderlerini karşıladığını hatırlatan Kış, zincir marketlerin okul döneminde geniş ürün yelpazesiyle satış yapmasının küçük esnaf açısından haksız rekabet oluşturduğunu savundu.
Kış, “Esnaf, ‘Bizi kim koruyacak?’ diye soruyor. Bu gidişle mahalle kırtasiyeciliği ve kırtasiye mağazacılığı yok olma noktasına gelecek” ifadelerini kullandı.
“Çocuk da veli de esnaf da korunmalı”
Milli Eğitim Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığına çağrıda bulunan Kış; kırtasiye ürünlerindeki vergi yükünün azaltılmasını, dar gelirli ailelere doğrudan eğitim ve kırtasiye desteği verilmesini ve okullarda en az bir öğün ücretsiz yemek uygulamasının başlatılmasını istedi.
Zincir marketlerin okul ve kırtasiye ürünleri satışının küçük esnaf üzerindeki etkisinin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kış, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Eğitimin temel ihtiyaçları lüks değildir. Defter lüks değil, kalem lüks değil, çanta lüks değil. Devletin görevi çocuğun eğitim hakkını ailesinin cüzdanına teslim etmek değil, o hakkı güvence altına almaktır. Aynı şekilde yıllardır mahallelerimizde hizmet veren kırtasiye esnafımızı da dev zincirlerin insafına bırakamayız. Çocuklarımız okula eksik malzemeyle, anne babalar borç hesabıyla, kırtasiye esnafı da kepenk kapatma korkusuyla yeni eğitim yılına başlamamalı. Eğitimde fırsat eşitliği sınıfın kapısından girdikten sonra değil, o çantayı doldurabilmekten başlar.”
Kaynak: PERRE