İnsan Hakları Derneği (İHD) Adıyaman Şubesi, 28 Temmuz'da Merkez ilçeye bağlı Kayaönü (Fahrikan) ve Ahmethoca (Male Bawa) köyleri kırsalında meydana gelen, geniş ormanlık alanlar ile tarım arazilerini etkileyen yangına ilişkin hazırladığı araştırma ve inceleme raporunu kamuoyuyla paylaştı.
İHD Adıyaman Şube Eş Başkanı Av. Bülent Çınar başkanlığında oluşturulan heyette Av. Naci Özdoğan, Halil Halhalli ve Onur Angay'ın yer aldığı belirtilirken, heyetin yangının ardından bölgede incelemelerde bulunduğu, mağdur köylülerle görüştüğü ve saha gözlemlerini raporlaştırdığı ifade edildi.
Köylüler: Müdahale gecikti
Raporda yer verilen köylü beyanlarına göre yangın ilk olarak Ahmethoca Köyü sınırlarında yükselen dumanlarla fark edildi. Yangının başladığı saatlerde yakındaki taş ocağında patlatmalar yapıldığı öne sürülürken, yangının kesin çıkış nedeninin ise henüz bilinmediği belirtildi.
Köylüler, ilk ihbarların öğleden sonra yapılmasına rağmen kara ekiplerinin müdahalesinin saat 16.00 sıralarında başladığını, bu süreçte rüzgârın etkisiyle alevlerin hızla yayıldığını iddia etti.
Yangında fıstık, badem, zeytin ve meşe ağaçlarının bulunduğu bahçelerin yandığı, sulama sistemlerinin zarar gördüğü, binlerce dönümlük mera ve ormanlık alanın kül olduğu belirtilirken, köylülerin gece yarısına kadar kendi imkânlarıyla söndürme çalışmalarına katıldığı aktarıldı. Raporda ayrıca yangının taş ocağındaki faaliyetlerle bağlantısının araştırılması gerektiği yönündeki iddialara da yer verildi.
İHD heyetinin saha incelemelerine göre yangın yaklaşık 50 hektarlık alanda etkili oldu. Yerleşim alanlarının büyük ölçüde köylülerin bireysel çabalarıyla korunduğu, buna karşın tarım arazileri ile ormanlık alanların ciddi zarar gördüğü ifade edildi.
Raporda, bölge halkının temel geçim kaynağının tarım ve hayvancılık olduğuna dikkat çekilirken, yangın öncesinde ve sırasında yeterli önlemlerin alınmadığı yönündeki iddiaların da araştırılması gerektiği vurgulandı. İhbarlara rağmen müdahalenin geciktiği iddialarının kamu görevlileri açısından olası görev ihmali kapsamında değerlendirilmesi çağrısı yapıldı.
Geçmiş yangınlar hatırlatıldı
Raporda aynı bölgede daha önce de benzer yangınların yaşandığına dikkat çekildi. 2020 yılında Tümrüz Tepe'de 2,5 hektarlık alanın, 2024 yılında ise Ahmethoca-Kayaönü sınırında yaklaşık 200 dönümlük alanın yandığı hatırlatılarak, bu olayların yeterince aydınlatılamamasının yeni yangınlara zemin hazırladığı değerlendirmesinde bulunuldu.
İHD Adıyaman Şubesi, raporunda özellikle şu üç konunun açıklığa kavuşturulmasını talep etti:
Yangının kasıtlı olarak çıkarılıp çıkarılmadığı, Yangının başladığı bölgede bulunan taş ocağında aynı gün patlatma yapılıp yapılmadığı, Yapılan ihbarlara rağmen yangına zamanında müdahale edilip edilmediği.Raporda ayrıca, Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığı'nın hem bu yangına hem de aynı bölgede geçmiş yıllarda yaşanan benzer olaylara ilişkin kapsamlı bir soruşturma yürütmesi, zarar gören köylülerin zararlarının da Valilik tarafından tespit edilerek karşılanması çağrısında bulunuldu.
"Hukuki sürecin takipçisi olacağız"
Raporun sonuç bölümünde, yangının çıkış nedenine ilişkin tüm şüphelerin etkin ve kapsamlı bir soruşturmayla giderilmesi gerektiği vurgulandı. İHD Adıyaman Şubesi, geçmişte benzer olaylarda yürütülen soruşturmaların sonuçsuz kalmasının yeni yangınlara zemin hazırladığını belirterek, ekolojik dengenin korunması ve sorumluların ortaya çıkarılması amacıyla hukuki sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı.
Kaynak: PERRE