Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye Çerçeve Yasası” olarak bilinen “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
Elektronik oylamada 562 milletvekili oy kullanırken, teklif 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla Meclis’ten geçti. 31 milletvekili ise oylamaya katılmadı.
Düzenlemenin hukuki sonuçlarını değerlendiren Av. Hakan Varan, kanunun yalnızca “af var mı, yok mu?” tartışması üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, soruşturma, kovuşturma, infaz, hak yoksunlukları ve başvuru şartlarının birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
Uygulama için MGK kararı gerekiyor
Varan’ın değerlendirmesine göre, kanunun kabul edilmesi ile esas hükümlerin uygulanmaya başlaması aynı aşama değil.
Soruşturma, kovuşturma ve infazın ertelenmesine ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi için PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlıklarına son verdiklerinin ve silahlarını teslim ettiklerinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanması şartı bulunuyor.
Soruşturma ve kovuşturmalar ertelenebilecek
Kanun kapsamında, üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren belirli suçlarda soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenmesi öngörülüyor.
Ancak düzenlemede önemli istisnalar da bulunuyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar erteleme kapsamının dışında tutuluyor.
Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek ve suçun ispatında kullanılabilecek deliller muhafaza edilecek.
Kesinleşmiş cezalar için de infaz ertelemesi
Düzenleme, belirli şartlar altında kesinleşmiş cezaların infazına ilişkin de hükümler içeriyor.
Buna göre 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilenlerin cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Bu kapsamda da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile bazı eski tarihli ağır suçlar kapsam dışında tutuluyor.
Erteleme süresi içerisinde yeni bir terör suçu işlenmemesi halinde, belirlenen şartların gerçekleşmesiyle cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor.
6 aylık başvuru süresi
Kanundan yararlanmak isteyenler için öngörülen 6 aylık başvuru süresi, kanunun TBMM’de kabul edildiği tarihten itibaren başlamayacak.
Başvuru süresi, örgütün fiili varlığının sona erdiğine ve silahların teslim edildiğine ilişkin güvenlik tespitini teyit eden MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından başlayacak.
Başvuruların, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yapılması öngörülüyor.
Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki Kurul takip edecek
Kanunun uygulanmasını takip etmek ve koordinasyonu sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir Kurul oluşturulacak.
Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.
Kurul, sürece ilişkin gelişmeleri takip edecek, gerekli gördüğünde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda önerilerde bulunabilecek.
TBMM Başkanlığı tarafından ayrıca kanunun uygulanmasını takip etmek amacıyla bir İzleme Komisyonu kurulacak.
Varan: Asıl sınav uygulamada
Av. Hakan Varan, düzenlemenin kabul edilmesiyle hukuki sürecin sona ermediğini, asıl önemli aşamanın kanunun uygulamada nasıl hayata geçirileceği olduğunu belirtti.
Varan, düzenlemenin hukuk devleti, yargı bağımsızlığı, eşitlik ilkesi ve toplumun adalet duygusu açısından dikkatle takip edilmesi gerektiğini ifade ederek, kanunun kimlere ve hangi şartlarla uygulanacağının açık ve objektif biçimde ortaya konulmasının önem taşıdığını kaydetti.
Kaynak: PERRE