Rıfat Can'dan Zeytin Üreticilerine Hasat Sonrası Uyarı

Adıyaman Manşet köşe yazarı Rıfat Can, mekanik zeytin hasadının ardından ağaçlarda oluşabilecek hastalık risklerine dikkat çekerek bakır bazlı koruyucu uygulamaların önemini anlattı.

TARIM - 15-11-2026 21:48

Zeytin hasadının tamamlanmasının ardından ağaç sağlığının korunması, gelecek sezonun verimi açısından büyük önem taşıyor. Mekanik hasat sırasında yaprak ve dallarda meydana gelen yaralanmalar, mantar ve bakteri kaynaklı hastalıklara davetiye çıkarabiliyor. Adıyaman Manşet köşe yazarı Rıfat Can, kaleme aldığı yazıda hasat sonrası zeytin ağaçlarını bekleyen hastalık risklerini, bakırın koruyucu etkilerini ve kullanılan bakır bazlı ürünlerin özelliklerini ele aldı.

Rıfat Can'ın zeytin ağaçlarının hasat sonrasında korunmasına yönelik değerlendirmeleri ve üreticilere yönelik önerilerinin yer aldığı köşe yazısının tamamı aşağıda yer alıyor.

HASAT SONRASI  ZEYTİN AĞACI SAĞLIĞI KORUMASI

Mekanik zeytin hasadı, mantar ve bakteri gibi birçok patojenin geçiş yolu olan yaprak ve dallarda hasara ve yaralanmaya neden olabilen işlemlerden biridir. 
Bu nedenle, yağışların arttığı ve sıcaklıkların birçok hastalığın yayılması için hala elverişli olduğu bir dönemde, olası saldırıları önlemek için hasattan hemen sonra dezenfeksiyon işlemlerinin yapılması çok önemlidir.

Önlememiz gereken olumsuzluklar hastalıklardır

1-Zeytin yaprağı lekesi ( Pseudomonas savastanoi ) gibi bakteriyel hastalıklar
2-tavus kuşu gözü /Halkalı leke( Venturia Oleaginea ), 
3-çekül ( Mycocentrospora cladosporioides ) ve 
4-cüzzam ( Colletotrichum gloesporioides ) gibi mantarlar .
Uyuz hastalığına neden olan bakteri, yaprakların yüzeyinde epifit olarak bulunur ve Nisan ile Kasım ayları arasında maksimum yoğunluğuna ulaşır. 
Bakteri, bitkiye su yoluyla girer ve yaralar yoluyla yayılır. Bu nedenle, tüm yetiştirme işlemleri (hasat, budama) veya hava olayları (dolu, don) risk oluşturur.

Bitkiyi dezenfekte etmenin yanı sıra, bakırın enfekte olmuş yapraklar üzerindeki fitotoksik etkisi de göz önünde bulundurulmalı ve bu durum, yaprakların dökülmesine ve spor inokulumunun azalmasına neden olmalıdır. 
Bu nedenle, olası herhangi bir travmatik olaydan sonra bakır bazlı ürünler kullanılarak enfeksiyon önleme çalışmaları derhal başlatılmalıdır.

Bakırın etkisi

Bakır bazlı tedaviler , temas yoluyla etki göstermeleri nedeniyle hastalık yayılmadan önce koruyucu önlem olarak tercih edilmektedir .

Bakır, zeytin ağaçlarındaki mantar hastalıklarına karşı, çevrede bulunan veya çimlenme sürecindeki sporların çimlenmesini engelleyerek etki eder. Hücreyle temas eden bakır iyonları, hücrenin solunum ve üreme aktivitesini engelleyerek ölümüne yol açar.

Bakteriyostatik etkisi ise hücre zarı düzeyinde etki ederek hücre zarını parçalayıp hücrenin ölümüne neden olur.

Yukarıda belirtilenlere ek olarak hatırlanması gereken diğer bir etki ise yaprak kütikül ve epidermis dokularının kalınlaşmasına neden olarak bitkinin olumsuz hava olaylarına ve daha sert kış sıcaklıklarına karşı direncini artırmasıdır.

Ana formülasyonlar

Piyasada bakır tuzlarına dayalı çeşitli bileşikler bulmak mümkündür:

Nötralize bakır sülfat : Sönmüş kireçle (Bordo bulamacı) nötrleştirilmiş suda çözünür bir bakır tuzudur. Kalıcılığı iyidir ve yaprak kütikülünün kalınlaşmasını destekler. Çeşitli formülasyonları mevcuttur.
Tribazik bakır sülfat : İyonların bir kısmının hızlı salınımına izin verirken, diğer kısmının daha yavaş salınımı sayesinde daha fazla kalıcılık sağlar.
Bakır oksiklorür : Bordeaux karışımından daha hızlı nüfuz edici etkiye sahiptir ve iyi bakteriyostatik aktiviteye sahiptir.
Bakır oksit : Bitkilere mükemmel yapışma özelliğine sahip ve bakteriyostatik etkiye sahip bir üründür.
Bakır hidroksit : Bunlar genellikle yüksek bakır metal içeriğine sahip, iyi hızlı etki ve yüksek kalıcılığa sahip ürünlerdir.

Günün Diğer Haberleri