Adıyaman’da tütün üreticisinin 2026 sezonundaki fiyat ve maliyet sıkıntıları büyürken, tütünün geleceğine ilişkin yeni bir tartışma da gündeme geldi. Ziraat odaları üreticinin taleplerini firmalara ve Valiliğe taşırken, Türkiye’de hazırlanan yeni düzenlemede 2040 hedefinin yer alması Adıyaman’da tütün üretiminin geleceğini yeniden gündeme getirdi.
Adıyaman’da tütün, yalnızca bir tarım ürünü değil, kırsal ekonominin önemli gelir kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre kentte 2024 yılında 130 bin 517 dekar alanda 27 bin 733 ton tütün üretildi. 2025 yılında ise üretim alanı 137 bin 192 dekara yükselirken üretim 24 bin 560 tona geriledi.
Ekim alanındaki artışa karşın üretim miktarındaki düşüşün ardından 2026 sezonunda üreticinin gündemini bu kez alım fiyatları, yükselen girdi maliyetleri ve tütün üretiminin sürdürülebilirliği oluşturdu.
ALIM SEZONU FİYAT TARTIŞMASIYLA BAŞLADI
Son bir haftadaki hareketliliğin ilk adresi, Adıyaman merkez Kuyulu-Turuş bölgesindeki tütün alım noktaları oldu.
Özel firmalar tarafından Virginia ve Ege menşeli tütünlerin alımına başlanmasının ardından Adıyaman, Kahta, Samsat ve Besni ziraat odalarının başkanları bölgedeki alım noktalarını ziyaret ederek üreticiler ve firma temsilcileriyle görüştü.
Görüşmelerde üreticilerin özellikle mazot, gübre, zirai ilaç, sulama, işçilik, arazi kirası ve tütün filesi gibi kalemlerde artan maliyetlerden şikayetçi olduğu belirtildi.
Ziraat odaları, mevcut alım fiyatlarının üretim maliyetleri karşısında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunurken, üretimin sürdürülebilmesi için üreticiye yönelik desteklerin artırılması çağrısında bulundu.
ÜRETİCİNİN FİYAT TALEBİ RAKAMLARA DÖKÜLDÜ
29 Eylül’de ziraat odası başkanları, muhtar temsilcileri ve sözleşmeli tütün üretimi yaptıran firma temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen görüşmelerde üreticinin talep ettiği fiyatlar da netleşti.
Ziraat odaları tarafından Virginia tütünü için kilogram başına 185 lira taban, 215 lira üst fiyat ve ayrıca 15 lira prim talep edildi.
İzmir tütünü için ise 260 lira taban, 320 lira üst fiyat ve ayrıca prim uygulanması istendi. Bunun yanında üretimde kullanılan Vento makineleri ile tütün filelerinin üreticilere avans yöntemiyle verilmesi ve üretim desteklerinin güçlendirilmesi talepleri de gündeme getirildi.
TÜTÜN FİYATLARI SİYASİ GÜNDEME DE TAŞINDI
Tütün alım fiyatlarına ilişkin tartışma hafta içinde siyasi açıklamalara da yansıdı.
DEVA Partisi Adıyaman İl Başkanı Mehmet Anaç, 2026 sezonu için açıklanan 260 liralık fiyatın altında bazı alımlar yapıldığını ve fiyatların 190 liraya kadar gerilediğini öne sürdü.
Anaç, açıklanan fiyatlarla sahadaki fiilî alım fiyatlarının denetlenmesi, üreticinin maliyetlerinin dikkate alınması, alternatif alıcıların ve kooperatifleşmenin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Söz konusu rakamlar Anaç’ın açıklamasındaki iddialardır.
TÜTÜN DOSYASI VALİLİĞE TAŞINDI
Tütün üreticilerinin yaşadığı sorunlar haftanın son bölümünde Adıyaman Valiliği gündemine de taşındı.
Adıyaman Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Yaşar Özkan, Kahta Ziraat Odası Başkanı F. Rüştü Zorlu Turanlı, Besni Ziraat Odası Başkanı İsmail Sümer, Samsat Ziraat Odası Başkanı Kadir Kuştepe ve Merkez Köy Muhtarlar Derneği Başkanı Hüseyin Göçer, Vali Abdullah Küçük'ü ziyaret etti.
Görüşmede özellikle sözleşmeli tütün alımlarındaki fiyatlar, artan üretim maliyetleri ve üreticilerin yaşadığı sorunlar ele alındı. Üreticilerin taleplerinin ilgili kurumlara aktarılması için Tarım ve Orman Bakanlığı, Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı ile Adıyaman milletvekilleriyle görüşmeler yapılmasının planlandığı bildirildi.
SORUN SADECE FİYAT DEĞİL
2026 sezonunda tütün üreticisinin karşı karşıya olduğu tablo yalnızca alım fiyatlarından oluşmuyor.
Artan mazot, gübre, zirai ilaç ve işçilik maliyetlerinin yanı sıra tütün filesi temininde yaşanan sorunlar da üreticinin gündeminde bulunuyor. Ziraat odaları, üretimin devamlılığı açısından fiyat politikasının yanı sıra üretim girdilerine yönelik desteklerin de güçlendirilmesini istiyor.
Bu nedenle Adıyaman’daki tütün tartışması, bir kilogram ürünün hangi fiyattan alınacağının ötesinde, üreticinin önümüzdeki yıllarda tarlada kalıp kalamayacağı sorusunu da beraberinde getiriyor.
ŞİMDİ GÜNDEMDE 2040 TARTIŞMASI VAR
Adıyaman’daki fiyat ve maliyet tartışmaları sürerken, Türkiye genelinde tütün ürünlerine yönelik hazırlanmakta olan yeni düzenleme de yeni bir başlık oluşturdu.
Henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmazken, üzerinde çalışıldığı belirtilen taslakta tütün kullanımının azaltılmasına yönelik çeşitli düzenlemelerin yanı sıra uzun vadede 2040 yılından itibaren tütün ürünlerinin üretim ve satışının sona erdirilmesine yönelik bir hedefin yer aldığı bildiriliyor.
Bu başlığın Adıyaman açısından önemi ise kentin Türkiye'nin önemli tütün üretim merkezlerinden biri olması. Dolayısıyla söz konusu hedefin ileride yasal düzenlemeye dönüşmesi halinde, tütün üreticilerinin geleceği, alternatif ürünler ve kırsal gelir kaynaklarının nasıl şekillendirileceği de tartışmanın önemli başlıkları arasında yer alacak.
ADIYAMAN TÜTÜNÜNÜN GELECEĞİ TARTIŞILIYOR
Adıyaman'da son bir haftada yaşanan gelişmeler tütün dosyasını aynı anda birkaç farklı başlıkta gündeme taşıdı.
Bir tarafta 2026 sezonunda ürününü satmaya hazırlanan üreticinin fiyat ve maliyet sorunu, diğer tarafta ziraat odalarının firma temsilcileriyle yürüttüğü görüşmeler ve Valilik nezdindeki temaslar bulunuyor.
Bunlara, Türkiye'nin tütün kullanımını azaltmaya yönelik yeni politika arayışları ve 2040 hedefi de eklenmiş durumda.
Bu tablo, Adıyaman'da tütün meselesinin artık yalnızca bir alım fiyatı tartışması olmadığını ortaya koyuyor. Üreticinin bugünkü gelir beklentisinin yanı sıra üretim maliyetleri, tarımsal destekler, sözleşmeli üretim modeli ve tütün tarımının uzun vadeli geleceği de aynı dosyanın içerisinde yer alıyor.
Adıyamanlı üreticinin önündeki ilk soru 2026 sezonunda ürününü hangi fiyat ve şartlarda satacağı olurken, daha uzun vadeli soru ise Türkiye'nin tütün politikalarındaki olası değişikliklerin kentteki üretime nasıl yansıyacağı olacak.
Kaynak: PERRE
