Adıyaman’da Ahilik geleneğinin bu yılki temsilcisi, kentin esnaflık tarihinde bir ilke imza attı. Geleneksel El Sanatları Ustası Zahide Durmaz Akar, Adıyaman’ın ilk kadın “İlin Ahisi” seçildi. Yaklaşık 25 yıldır Oturakçı Pazarı’nın tek kadın esnaf ve sanatkarı olan Akar, 36 yıllık meslek hayatında geleneksel el sanatlarını yaşatırken bugün 50 kadına da istihdam sağlıyor.
Adıyaman Kent Meydanı’nda Ahilik Haftası kapsamında düzenlenen programda esnaf ve sanatkarların yanı sıra il protokolü ve vatandaşlar bir araya geldi. Halk oyunları ve Ahilik kültürünü anlatan gösterilerin ardından şed kuşanma töreni gerçekleştirildi.
Adıyaman Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Ziya Duranay, törende yaptığı konuşmada Ahiliğin yalnızca bir meslek teşkilatı olmadığını belirterek, bu kültürün ahlak, adalet, paylaşma ve toplumsal dayanışmayı bir araya getirdiğini ifade etti.
Ahilik tarihinde kadınlar için yeni sayfa
Bu yılki törende Adıyaman’ın Ahilik tarihinde bir ilk yaşandı. Daha önce farklı mesleklerden erkek ustalara verilen “İlin Ahisi” unvanı, ilk kez bir kadın esnaf ve sanatkara verildi.
Bu anlamlı unvanın sahibi olan Zahide Durmaz Akar, yaklaşık 25 yıldır tarihi Oturakçı Pazarı’nda faaliyet gösteriyor.
Akar, meslek hayatının annesi ve anneannesinden öğrendiği el sanatlarıyla başladığını belirterek, “Ustam annem ve anneannemdi. Onlardan el aldım” dedi.
36 yıldır geleneksel el sanatlarını yaşatıyor
Geleneksel El Sanatları Ustası olan Akar, yöresel folklorik bebekler ve geleneksel kıyafetler üreterek Adıyaman’ın kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarıyor.
Akar, 36 yıldır sürdürdüğü mesleğinde Adıyaman’da yok olmaya yüz tutmuş geleneksel kıyafetleri yeniden üreterek geçmiş ile gelecek arasında köprü kurmaya çalıştığını söyledi.
Çalışmalarıyla tanınan Akar’ın ürettiği “Besi Bebek”ler ise Adıyaman kültürünün önemli sembollerinden biri haline geldi. Anneannesi Besi’nin geleneksel kıyafetlerinden ilham alan Akar, yöresel kıyafetleri minyatür bebekler üzerinde yeniden yaşatıyor.
El, ayak ve baş bölümleri ahşaptan hazırlanan Besi Bebeklerde el dokuması, kök boyama ve ipek kumaşlar kullanılıyor. Bir bebeğin hazırlanması yaklaşık üç gün sürerken üretim 50 ayrı aşamadan oluşuyor.
Binlerce öğrenciye el sanatlarını öğretti
Akar’ın 36 yıllık meslek hayatı yalnızca üretimle sınırlı kalmadı. Halk eğitim kursları ve çeşitli projelerde görev alan Akar, geleneksel el sanatlarının yeni kuşaklara aktarılması için çok sayıda eğitim çalışması yürüttü.
“Binlerce öğrencim oldu” diyen Akar, öğrencilerine mesleğin yanı sıra doğruluk ve dürüstlüğü öğretmeye önem verdiğini ifade etti.
Daha önce düzenlediği Besi Bebek kurslarında kadınlara da eğitim veren Akar, bu çalışmalarla kadınların hem geleneksel el sanatlarını öğrenmesine hem de aile ekonomilerine katkı sunmasına imkan sağladı.
Depremde atölyesini kaybetti, yeniden ayağa kalktı
Zahide Durmaz Akar’ın meslek hikâyesinin en zor dönemlerinden biri ise 6 Şubat depremleri oldu.
Depremde 30 yılı aşkın sürede oluşturduğu atölyesi, makineleri, hammaddeleri ve üretim imkanları enkaz altında kalan Akar, üretimini bir süre durdurmak zorunda kaldı.
Sağlanan desteklerin ardından yeniden makine ve ekipmanlarına kavuşan Akar, üretime tekrar başladı.
Bugün yeniden faaliyet gösteren atölyesinde 50 kadına istihdam sağlayan Akar, aynı zamanda 100 stajyer öğrencinin eğitimine katkıda bulunuyor. Adıyaman’da üretilen geleneksel ürünler farklı ülkelerde de alıcı buluyor.
“Bu bana büyük bir sorumluluk yükledi”
Adıyaman’ın ilk kadın “İlin Ahisi” seçilmesinin kendisi için büyük bir anlam taşıdığını belirten Akar, bu unvanın aynı zamanda sorumluluk getirdiğini söyledi.
Akar, “Bu bana büyük bir sorumluluk yükledi. Adıyaman’da örnek bir esnaf olmanın gururunu, onurunu ve şerefini yaşattı diyebilirim” ifadelerini kullandı.
Ahilik kültürünün gelecek kuşaklara aktarılmasını isteyen Akar, bundan sonraki ustaların ve çırakların bu değeri yaşatmaya önem vermesi gerektiğini dile getirdi.
Törende konuşan Vali Yardımcısı Emine Karataş, Ahiliğin dürüstlük, dayanışma ve kardeşlik anlayışını temsil ettiğini belirtirken, Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere de 6 Şubat depremlerinin ardından kentin yeniden ayağa kalkmasında esnafın önemli bir rol üstlendiğini söyledi.
Annesinden ve anneannesinden öğrendiği el sanatlarını 36 yıldır sürdüren, Oturakçı Pazarı’nda yıllardır tek kadın esnaf olarak çalışan, depremde atölyesini kaybetmesine rağmen yeniden üretime dönen Zahide Durmaz Akar, 2026 yılında Adıyaman’ın Ahilik tarihinde bir ilke imza atarak kentin ilk kadın “İlin Ahisi” oldu.
Kaynak: PERRE
