Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) tarafından, Türkiye Barolar Birliğinin görüş ve katkılarıyla hazırlanan “Avukatların Mesleki Faaliyetlerinde Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Uygulama Rehberi” yayımlandı.
Av. Hakan Varan, avukatların mesleki faaliyetleri sırasında sağlık, mali durum, aile ilişkileri, ceza soruşturmaları ve malvarlığı gibi çok sayıda hassas kişisel veriyle çalıştığına dikkat çekerek, yeni rehberin günlük avukatlık pratiği açısından önemli bir başvuru kaynağı olduğunu söyledi.
158 sayfalık rehber yayımlandı
KVKK tarafından yayımlanan 158 sayfalık rehberde bağımsız çalışan avukatlardan avukatlık ortaklıklarına, tevkil edilen avukatlardan stajyer ve büro çalışanlarına kadar mesleğin farklı çalışma biçimleri ele alınıyor.
Rehberde kişisel verilerin elde edilmesi, işlenmesi, açıklanması, yurt içi ve yurt dışına aktarılması, veri güvenliği ve veri sorumlusunun yükümlülükleri gibi başlıkların yanı sıra üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin değerlendirmelere de yer veriliyor.
Varan, avukatlık dosyalarında çok çeşitli kişisel verilerin bulunabildiğini belirterek, kişisel verilerin korunmasının yalnızca teknik bir mevzuat konusu olmadığını, mesleki sır saklama yükümlülüğü ve avukatlık etiğiyle de doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.
Her veri için açık rıza gerekmiyor
Rehberde açık rızanın yanı sıra kanunda açıkça öngörülme, sözleşmenin kurulması veya ifası, hukuki yükümlülük ile bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması gibi farklı hukuki sebepler de inceleniyor.
Varan, özellikle dava ve icra takiplerinde her kişisel veri için ayrıca açık rıza alınması gerektiği yönündeki yaklaşımın doğru olmadığını belirterek, asıl önemli olanın veri işlemenin hangi hukuki sebebe dayandığının doğru belirlenmesi ve verinin amaçla sınırlı tutulması olduğunu söyledi.
Bulut sistemleri ve yapay zekâya dikkat
Dijitalleşmeyle birlikte veri güvenliğinin yalnızca fiziki dosyaların korunmasından ibaret olmadığını vurgulayan Varan, e-posta sistemleri, bulut depolama hizmetleri ve yabancı sunucular üzerinden çalışan yazılımların da dikkate alınması gerektiğini kaydetti.
Rehberde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımına da özel bölüm ayrıldığını belirten Varan, avukatların yapay zekâ sistemlerine dosya yüklerken müvekkil sırrı ve kişisel veriler konusunda dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
Varan, “Bir dosyayı yapay zekâ sistemine yüklediğiniz anda yalnızca teknoloji kullanmış olmuyorsunuz; o dosyada bulunan kişisel verilerin ve meslek sırlarının üçüncü bir sistem tarafından işlenmesi ihtimalini de yaratıyorsunuz” dedi.
Büro çalışanları da kapsamda
Rehberin yalnızca avukatları değil, avukatlık bürolarında görev yapan stajyer avukatlar, bağlı çalışan avukatlar, sekreterya ve yardımcı personeli de ilgilendirdiğini belirten Varan, büro içerisindeki erişim yetkilerinin sistematik biçimde düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
Varan, kimlerin hangi bilgilere hangi gerekçeyle erişebildiği, belgelerin nasıl gönderildiği, nerede saklandığı ve işleme amacı sona erdiğinde ne yapılacağı gibi konuların veri güvenliğinin önemli parçaları olduğunu vurguladı.
Yeni bir kanun değil, uygulama rehberi
Varan, yayımlanan çalışmanın yeni bir kanun veya yönetmelik olmadığını, mevcut mevzuatın avukatlık mesleğine nasıl uygulanacağı konusunda ayrıntılı bir uygulama çerçevesi sunduğunu belirtti.
KVKK’nın rehberinde uygulamada ortaya çıkan sorunlara yönelik çözüm önerileri ve iyi uygulama örneklerinin de yer aldığı bildirildi.
“Avukatlar zaten 6698 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklere tabiydi” diyen Varan, rehberin mesleğin kendine özgü şartlarını kapsamlı biçimde ele alması bakımından önem taşıdığını ifade etti.
KVKK Yayınları No: 115 olarak yayımlanan rehbere, Kişisel Verileri Koruma Kurumunun resmî internet sitesinden ücretsiz olarak PDF formatında ulaşılabiliyor.
Kaynak: PERRE
