6 Şubat depremlerinin ardından depremzedelerin yeniden ev ve işyerlerine kavuşması amacıyla hayata geçirilen yerinde dönüşüm uygulamasında yaşanan sorunlar, vatandaşların mağduriyetini büyütüyor. Artan inşaat maliyetleri, yarım kalan projeler ve müteahhitlerle yaşanan sözleşme uyuşmazlıkları nedeniyle bazı hak sahiplerinin hâlâ kalıcı konutlarına kavuşamadığı belirtiliyor.
6 Şubat 2023’te meydana gelen depremlerin ardından yeniden inşa süreci kapsamında toplu konut projelerinin yanı sıra yerinde dönüşüm modeli de uygulanmaya başlandı. Model kapsamında hak sahiplerine kendi arsalarında konutlarını yeniden inşa edebilmeleri için dönemin maliyetleri esas alınarak 750 bin lira hibe ve 750 bin lira kredi desteği sağlanması öngörüldü.
Ancak aradan geçen yaklaşık üç buçuk yıllık süreçte inşaat maliyetlerinde yaşanan yüksek artış, verilen desteklerle güncel yapım maliyetleri arasındaki farkı önemli ölçüde artırdı.
Vatandaş ile müteahhit karşı karşıya kaldı
Depremzedelerin iddialarına göre artan maliyetler nedeniyle bazı yükleniciler üstlendikleri projeleri sürdüremez hale gelirken, bazı projelerde ise inşaat çalışmaları tamamlanmadan durdu.
Yarım kalan yapılar nedeniyle evlerine dönemeyen vatandaşların bir bölümünün geçici barınma sürecinin ardından kirada yaşamaya devam ettiği ifade ediliyor. Bazı hak sahipleri ise sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar nedeniyle hukuki süreçlerle karşı karşıya kaldıklarını belirtiyor.
Depremzedeler, yaşanan sorunların çözümünde vatandaş ile müteahhidin karşı karşıya bırakıldığını ve kamu kurumlarının sürece daha etkin şekilde müdahil olması gerektiğini savunuyor.
Başvuruların sonuçsuz kaldığını belirtiyorlar
Mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü’ne sözlü ve yazılı başvurular yaptıklarını belirten bazı depremzedeler, başvurularına rağmen henüz somut bir çözüm elde edemediklerini ileri sürüyor.
Vatandaşlar; yarım kalan projelerin tespit edilmesini, yüklenici firmaların daha etkin denetlenmesini, yaşanan sözleşme uyuşmazlıklarında hak sahiplerine gerekli yönlendirmelerin yapılmasını ve mağduriyetlerin giderilmesi için kamu kurumlarının daha aktif rol üstlenmesini istiyor.
Depremzedeler kalıcı çözüm bekliyor
Yerinde dönüşüm uygulamasının temel amacının depremzedeleri kendi yaşam alanlarında yeniden ev ve işyerlerine kavuşturmak olduğunu belirten vatandaşlar, aradan geçen sürede ortaya çıkan ekonomik ve hukuki sorunların çözümü için yeni düzenlemeler yapılması gerektiğini ifade ediyor.
Depremzedelerin talepleri arasında yarım kalan inşaatların tamamlanması, vatandaşların müteahhitlerle baş başa bırakılmaması, şikâyetlerin etkin şekilde incelenmesi ve yerinde dönüşüm sürecinin daha güçlü kamu denetimiyle yürütülmesi bulunuyor.
Vatandaşlar, yıllardır devam eden belirsizliğin sona ermesini ve kalıcı konutlarına bir an önce kavuşmayı bekliyor.
Kaynak: PERRE
