BAŞLIK 2: BİRAZ DA SADİ ŞİRAZİ
Sadi Şirazi 1193 yılında İran’ın büyük sanat ve kültür merkezlerinden biri olan Şiraz’da doğduğu için «Şirazi» (Şirazlı) diye anılır.
Sadi, çocukluk yıllarında bir süre Şiraz’da, daha sonra, o zamanlar Ortadoğu’nun en büyük bilim yuvalarından biri olan Bağdat’taki Nizamiye Medresesi’nde okur. Hayatının ilk gençlik çağından sonraki yıllarında, çok uzun süren bir seyahat ve maceralar devresi yaşar. Arabistan’da, Mısır’da dolaştı, bir ara, Haçlılara karşı savaşan Türk – İslâm kuvvetlerinde görev aldı, Fransız şövalyelerine esir düşerek yıllarca ağır istihkâm işlerinde çalıştırıldı. Sonraları, bilgisine hayran kalan Suriyeli bir tacir, fidye vererek, Sadi’yi Haçlıların elinden kurtardı, kızı ile evlendirerek himayesine alır.
Sadi Şiraz’ının evlilik hayatı mutlu geçmemiştir. Şair, en sonunda, evini barkını bırakıp kaçmak zorunda kalır. Acılarla dolu geçen bu evlilik hayatından kalan hâtıralarının izleri, onun bir kısım eserlerinde yer alır. Anadolu’yu, Çin’i, Hindistan’ı da dolaşan Sadi, yaşının olgun çağlarında Şiraz’a döner, bundan sonraki hayatını tamamen şiire, ilme, kültüre vererek ölmez eserlerini yazar, 98 yaşına kadar yaşar ve Şiraz’ da ölür, geniş bilgisinden, iyi ahlâkından ötürü, bütün doğu kaynaklarında, «Şeyh Sadi» diye anılır.[1]
BAŞLIK 3: SADİ ŞİRAZİ’NİN GÜZEL SÖZLER
-İnsanın her nefeste iki defa şükretmesi lazım. Biri nefes aldığı için, diğeri verdiği için çünkü verip almamak, alıp vermemek var.
-Yarasanın gözü gündüz göremiyorsa, güneşin ne günahı var bunda?
-Sorun, Cahil olman değil, Kendini âlim sanman.
-Ne kadar okursan oku, bir bilgine yakışır şekilde davranmadığın sürece, cahilsin demektir…
-Kalbi kırıkların hatırını sor, onları sevindir. Bir gün senin de gönlün incinir.
-Hepiniz kendi ayıplarınızın hamalısınız, başkalarının kusurlarını kınamayınız.
-Şarap sarhoşu gece yarısı, sakinin sarhoşu ise mahşer sabahı uyanır.
-Üç şey sürekli kalmaz, ticaret siz mal, tekrarsız bilgi, cesaretsiz iktidar.
-Güzel bir kadın bir mücevher, İyi bir kadın bir hazinedir.
-Taht ve taç geçicidir, hiç gönüllere girdin mi?[2]