Kınalı Kuzu Gördesli Makbule Hanım

Önder GÜZELARSLAN

17-03-2025 23:12

Tarih boyunca Türk kadını, hayatın her safhasında yer alarak hem ailesine karşı hem de vatanına karşı sorumluluklarını yerine getirmeyi bilmiştir. Çalışkan ve fedakâr Türk kadınları sadece hayatın normal akışında değil savaş gibi durumlarda da erkeği ile birlikte omuz omuza vererek mücadele etmekten kaçınmamıştır. Millî Mücadele dönemi bunun örnekleriyle doludur. Anadolu kadınlarının, Kurtuluş Savaşı’nda gösterdikleri emsalsiz kahramanlık onları yüceltmiş ve aynı zamanda vatanın gizli kahramanları safında yer almalarını sağlamıştır. İşte bu kahraman kadınlarımızdan biri de Gördesli Makbule Hanım’dır. Hayatının baharında eşiyle birlikte Ege yöresinde düşmana karşı amansız ve çetin bir mücadele veren ve şehit düşen Makbule Efe bir erkekten farksız gösterdiği kahramanlıkla Yunan kuvvetlerinin korkulu rüyası olmuştur.

1901 veya 1902 yılında Manisa'nın Gördes ilçesinde dünyaya gelen Makbule Hanım, çocukluk yıllarında ailesinden ata binmeyi, avcılığı ve ev işlerini öğrenmiştir. Kendisine o dönemlerde çevresindekiler “Asker Makbule” lakabını takmışlardır. 12 yaşında iken babasını kaybetmiş olması onun bir asker ruhunda olmasında etkili olmuştur.

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunan ordusu İzmir’i ve Batı Anadolu’daki illeri de işgal etmeye başladı. 25 Mayıs tarihinde Manisa işgale uğrayınca Makbule Hanım'ın yaşadığı Gördes'te Kuva-yı Milliye teşkilatı kuruldu. Oluşturulan bu millî birliğin yanı sıra Gördes ve çevresinde Sarı Mehmet Efe, Halil Efe, Saçlı Efe, Parti Pehlivan ve Ali Bey isimlerinde küçük çaplı çeteler oluştu. Makbule Hanım da Parti Pehlivan isimli çeteye katılarak milli mücadele de var olmaya çalıştı. Kısa bir süre sonra ayrı ayrı mücadele eden çeteler bir araya gelerek tek bir efenin etrafında teşkilatlanarak birlik oluşturdular. Yunan birlikleri Batı Anadolu içlerine doğru ilerlemeye devam ederken 15 Temmuz 1920'de Gördes’i de işgal ettiler. İşgalci Yunan kuvvetleri 21-22 Mayıs 1921 tarihlerinde Gördes’i topa tutup kundaklayarak tamamen yaktılar.

Gördesli kahramanlar çete halinde mücadelelerini sürdürdüğü sırada Makbule Efe, Usturumcalı Halil Efe ile tanışır. Halil Efe, Makbule Hanım’ın kahramanca bir asker gibi mücadelesini şahitlik edince onunla evlenmek ister. Bu isteği Makbule Hanım’da onaylayınca iki kahraman Türk neferi Gördes'in Yunan askerleri tarafından yakılmasından sonra 1921 yılının temmuz sonunda düğün yapmaya karar verirler. Lakin Gördes yanıp kül olduğu için düğün Gördes yerine Demirci’de yapılır. Düşman işgali sırasında Akıncı Birliklerinin başında komutan olarak yer alan Demirci Kaymakamı İbrahim Ethem Bey’in riyasetinde kaymakamın evinin avlusunda gerçekleşen düğün ile evlenen Makbule Hanım ve Usturumcalı Halil Efe daha sonra da milli mücadeleden kopmamışlardır. Kaymakam İbrahim Ethem Bey’in komutasındaki Akıncı Birlikleri’ne katılarak kahramanlıklarını sergilemeye devam etmişlerdir.

Makbule Hanım, evlendiğinde henüz on sekiz yaşındadır. Fakat ne yazık ki evlilikleri, kurtuluş mücadelesinin gölgesinde çok kısa sürer. Evliliklerinin ilk aylarında Halil Efe, milli mücadeleye katılmak için eşinden gizli hazırlıklar yapar. Fakat Makbule Hanım bu durumu anlar. Yine de eşine bir şeyler belli etmez ama bir yandan içi rahat değildir. Eşi, düşman işgaline karşı koyacakken, eli kolu bağlı şekilde evde oturacak olmaya gönlü razı gelmez. Bu düşünce bir ok gibi saplanır yüreğine. Kocası Halil Efe düşmanla savaşmak isterken, Makbule Hanım’da durmadı. O, çocukluğundan beri bugünler için yetiştirilmiş bir asker gibiydi. Silah kullanmayı ve ata binmeyi de öğrenmişti. Birinci Dünya Savaşı'nda babasını, Yemen Savaşı'nda da ağabeyini şehit veren Makbule'yi annesi büyütmüştü. Bütün bunlar Makbule'yi bu mücadeleye her anlamda hazır hale getirmişti. Makbule Hanım Millî Mücadeleye katılmak istediğini kocasına söyleyemez. Bu yüzden kocası Millî Mücadeleye katılmak için evden çıkar çıkmaz, hazırlanıp arkasından gizlice onu takip eder. Halil Efe arkadaşlarının yanına geldiğinde Makbule Hanım’da çalıların arasına gizlenmiştir. Çalıların yaptığı sesten dolayı fark edilen Makbule Hanım, kocası Halil Efe’nin bütün ısrarlarına rağmen geri dönmek istememiş ve Millî Mücadeleye katılmak istediğini ve düşmana karşı çarpışmak istediğini belirtmiştir. Halil Efe ve diğer efeler ikna olmasa da en sonunda efelerin komutanı Kaymakam İbrahim Ethem Bey’e ağlayan gözlerle, bu manevi değeri yüksek müdafaadan mahrum kalmak istemediğini söyler. Makbule Hanım'ın kararlılığını gören İbrahim Ethem Bey kendisine bir şans tanır ve aralarına alır.

Gözü pek, yüreği cesur Makbule Hanım, her baskında yanına, elinden hiç ayırmadığı Japon filintasını alır, düşmandan ele geçirdiği doru atına biner, müfrezenin artçısı olarak birliğin gerisindeki yerini alır. Ata, efelerin çoğundan daha iyi binen Makbule Hanım, tehlike anında silahı herkesten önce o ateşlerdi. Makbule Hanım arzusuna kavuşmuş artık kocasıyla birlikte akıncı olmuş ve dağlara çıkmaya başlamıştır. Gördes, Simav, Demirci, Bigadiç ve Sındırgı dağlarında müfrezelerle birlikte oldu. Gösterdiği cesaretle herkesin saygısını kazanan Makbule Hanım, en umutsuz olduğu anlarda bile müfrezeleri cesaretlendirmiştir. Kocasıyla beraber iki defa pusuya düşürülmesine rağmen bu pusulardan ustaca kurtulmayı bilmiştir. Güvemdere muharebesinin kazanılmasındaki, kahramanlığıyla göz dolduran Makbule Hanım kendisinden beklenenden çok daha fazla gayretin içinde olmuştur. Korkusuzca düşmanın üzerine saldırması yanı sıra aklıyla da güzel taktikler ortaya koyuyordu. Ancak Yunan askerleri çok acımasızdı. Bozulup dağılan Türk askerlerinden oluşan müfrezelere saldırıyorlar ve önüne geleni ataşe veriyorlardı. Bu durum Türk askerleri arasında büyük bir üzüntüye sebep olurdu. Yine de yılmadan mücadele ediyorlardı. Tam böyle bir anda 16 Mart 1922'de Şahinkaya ve Akkocalı Köyü civarındaki Kocayayla mevkisinde Akıcı Birlikleri baskına uğrar bir anda neye uğradıklarını anlayamazlar. Gördesli Makbule Hanım, bu esna da büyük fedakarlıklar ortaya koymasına rağmen çarpışma çok çetin geçer ve çarpışma sırasında vurulur. Kocayayla mevkisindeki çatışmada her iki taraf da çok zayiat verir. Çatışmanın durup düşman birliklerinin geri çekilmesi üzerine efeler bulundukları siperlerden çıkıp Makbule Hanım'ı aramaya başlarlar, ancak ne sağ kalanlar arasında ne de şehit olan efeler arasında göremezler. Az ileride düşman ölülerinin olduğu yere baktıklarında ise, yerde boylu boyunca yatan şehit olmuş Makbule Hanım'ı görürler. Tarihler 17 Mart 1922 yılını göstermektedir.

Kaymakam İbrahim Ethem Bey hatıralarında: "Uzaktan gelen bir kurşun Makbule'yi şehit etti” der.  Efeler, daha yirmisinde Rabbine kavuşan Makbule'yi, Sındırgı, Gördes ve Demirci üçgeninde kalan Koca Yayla mevkiinde, kanlı elbiseleriyle, gözyaşları içinde defnettiler. Kaymakam İbrahim Ethem Bey 1922 tarihli harp raporunda Makbule Hanım'ın ölümünü şöyle bildirilmiştir:

“Şehit Halil Efe'nin ailesi Makbule Hanım, zevci gibi, birkaç müsademeye girmiş ve Kocayayla muharebesinde ihraz-ı rütbe-i şahadet eylemiştir.”

Makbule Hanım'ın Kocayayla'da defnedildiği yer, düşmanların eline geçmemesi için gizli tutulmuş ve kabir yeri bir sır gibi saklanmıştır. Şehit Makbule Hanım’ın mezar yerinin nerede olduğu konusu tam 78 yıl bir sır olarak kaldıktan sonra Haziran 2000’de zamanın Balıkesir Ordu Donatım Okulu Komutanı Tüm General Kâmil Erdal Sipahinin ve merhum İbrahim Ethem Akıncı’nın oğlu Burhan Cahit Akıncı’nın gayret ve teşvikleri ve Balıkesir Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi okutmanı Zekeriya Özdemir’in çalışmaları sonucunda, Kocayayla'dan 4 km. uzaklıktaki Harlak Deresinde Dereçatı mevkiinde bulunmuştur. Mezarın bulunmasıyla beraber Gördes Belediyesi de mezarın etrafında çevre düzenleme çalışmaları yapmıştır.

Millî Mücadelenin her safhasında yer alan fedakâr ve cefakâr Türk kadınları hiçbir zaman asla unutulmamalıdır. Akıncı Birlikleri Komutanı Kaymakam İbrahim Ethem Bey’in ifade ettiği gibi “hayatın zevkini henüz yeni tatmaya başlamış Makbule Hanım’la ne kadar iftihar etsek azdır. Öyle ümit ediyorum ki şu kadının namı hatıra-i millete unutulmaz.”

Vefatının 103. yıldönümünde kendisini rahmet ve minnetle anıyorum.

 

DİĞER YAZILARI ANADOLU TASAVVUFUNUN HALK EDEBİYATI ÖNCÜLERİNDEN ABDAL MUSA 01-01-1970 03:00 MAĞARA ALEGORİSİ VE BUGÜNE YANSIMASI 01-01-1970 03:00 GELENEKSEL USULLERLE YAPILAN DOKUMA MERZİFON DOKUMALARI 01-01-1970 03:00 TARİHİN ÇİZGİSİNDE FATMA SULTAN CAMİSİ 01-01-1970 03:00 SİZİN İÇİN DEĞERLİ OLAN HANGİSİ 01-01-1970 03:00 VEFANIN, KUTLU MEKÂNIN HAMİYETLİ GÖNÜLLÜSÜ ÖMER AYDIN’IN ARDINDAN 01-01-1970 03:00 BİR FİLMDEN ÇOK DAHA FAZLASI “BÖLÜK FİLMİ” 01-01-1970 03:00 BAHARLA BİRLİKTE YENİDEN MASUM BİR YENİLENME 01-01-1970 03:00 LALELİ BABA VE LALELİ CAMİSİ 01-01-1970 03:00 VALİ DEĞİL KÜTÜPHANE MÜBAREK MEHMET ALİ AYNİ BEY 01-01-1970 03:00 KARACİĞER DOSTU ÇÜKÜNDÜR (KIRMIZI PANCAR) 01-01-1970 03:00 VÜCUDUN SİGORTASI CAĞ (ÇAŞIR) OTU 01-01-1970 03:00 ZORUNLU EĞİTİMİN SORUNLU EĞİTİME DÖNÜŞÜ 01-01-1970 03:00 MEDENİYET TOPLUMU İNŞA EDEBİLECEK MİYİZ? 01-01-1970 03:00 ANADOLU’DAKİ İLK ÜNİVERSİTE MESUDİYE MEDRESESİ 01-01-1970 03:00 TÜRK AŞIK EDEBİYATINA YENİ BİR SÖYLEYİŞ GETİREN SAZ ŞAİRİ KARACAOĞLAN 01-01-1970 03:00 TARİHİN DERİNLİKLERİNDEN GELEN SANAT “KAZAZİYE” 01-01-1970 03:00 ÇAĞIMIZIN HASTALIĞI MARKA TAKINTISI VE KENDİMİZ OLAMAMA 01-01-1970 03:00 BİNLERCE YILLIK SAĞLIK SUNAN ÜRÜN SADE YAĞ 01-01-1970 03:00 ANADOLU’DA ŞİRİN BİR KÖY DUHANCILAR 01-01-1970 03:00 GELENEKSEL BİR TAD “KÖFTER” 01-01-1970 03:00 RUHUNU KAYBETME 01-01-1970 03:00 MİLLİ BEKA SORUNU “SUSUZLUK” 01-01-1970 03:00 DEMOKRASİNİN TEMEL TAŞI MUHTARLAR 01-01-1970 03:00 TOPRAKTAN YARATILAN İNSANA TOPRAK ŞİFADIR 01-01-1970 03:00 Termal Suları Ve Tabii Güzelliği İle Cazibe Merkezi Kızılcaham 01-01-1970 03:00 Çeşmelerin Hayatımızdaki Fonksiyonu 01-01-1970 03:00 Bin Yıldır Aynı Maya İle Yapılan Ekşi Mayalı Mahmutlar Ekmeği 01-01-1970 03:00 Tabiatın En Güzel Elbisesini Giydiği Mevsim Sonbahar 01-01-1970 03:00 Osmanlının Kuruluş Dönemlerinde Önemli Fetihler Yapan Bir Uç Beyi Gazi Turhan Bey 01-01-1970 03:00 Ben Oyum Ama! 01-01-1970 03:00 BEN OYUM AMA! 01-01-1970 03:00 Mezopotamya’nın Kadim Kültürler Şehri Gaziantep’te Büyüleyici Güzellik “Rumkale” 01-01-1970 03:00 MEZOPOTAMYA’NIN KADİM KÜLTÜRLER ŞEHRİ GAZİANTEP’TE BÜYÜLEYİCİ GÜZELLİK “RUMKALE” 01-01-1970 03:00 KİRA KADIN GELENEĞİ 01-01-1970 03:00 OSMANLI DEVLETİ’NİN BALKANLARDA YAPTIRDIĞI İLK CAMİ “HIZIR BEY CAMİSİ” 01-01-1970 03:00 BALIKLI GÖL VE AYN ZELİHA 01-01-1970 03:00 VEFA TİMSALİ OLABİLMEK 01-01-1970 03:00 ÖNDER’İN 22. KURULTAYI DEĞERLENDİRMESİ 01-01-1970 03:00 GİRİŞİMCİ KADININ GÖZÜNDE HAYAT DERSİ 01-01-1970 03:00 TERMAL VE GASTRONOMİ ŞEHRİ AFYONKARAHİSAR’IN SEMBOLÜ “AFYON KALESİ” 01-01-1970 03:00 TERMAL VE GASTRONOMİ ŞEHRİ AFYONKARAHİSAR’IN SEMBOLÜ “AFYON KALESİ” 01-01-1970 03:00 İlme Adanmış Bir Ömür Ersin Nazif Gürdoğan 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE’NİN TARIM SORUNU VE YAKLAŞAN FELAKET SUSUZLUK 01-01-1970 03:00 TEMİZLİKÇİ DEN AL HABERİ 01-01-1970 03:00 GÜCÜ, KUDRETİ SEMBOLİZE EDEN AĞAÇ “MEŞE AĞACI” 01-01-1970 03:00 İMAM HATİP OKULLARININ KURUCUSU MAHMUT CELALETİN ÖKTEN HOCA 01-01-1970 03:00 ANADOLU’DA BİR SEMT PAZARI ZİYARETİ 01-01-1970 03:00 Asya’nın Cenneti Masal Dağındaki Taş Evleriyle Göz Kamaştıran İki Köy 01-01-1970 03:00 Boğazın Nadide Eseri Beyhan Sultan Çeşmesi 01-01-1970 03:00 Cihanı Titreten Yalnızca Güle Yenilen Pehlivan Koca Yusuf 01-01-1970 03:00 İki Buluşma Sonsuz Mücdele Kırkpınar Güreşleri 01-01-1970 03:00 İki Buluşma Sonsuz Mücdele Kırkpınar Güreşleri 01-01-1970 03:00  KÜLTÜREL BİR MEKÂN OLARAK ÇERMİK HAMAMI 01-01-1970 03:00 Bir Ferdi Zeyrek Başkan Geçti Bu Dünyadan 01-01-1970 03:00 Bir Medeniyetin İzdüşümü Hamal Taşı (Mola Taşı) 01-01-1970 03:00 GELENEKSEL KÖY HAYIRLARININ FONKSİYONU (BİGA ELMALI KÖY HAYRI) 01-01-1970 03:00 YAZ MEVSİMİNİN EN LEZZETLİ TADI DONDURMA 01-01-1970 03:00 Başakşehirli Genç Yıldızlar Sahnede 01-01-1970 03:00 Sahillerimizi Neden Korumuyoruz? 01-01-1970 03:00 Bizans Ordusunda Müslüman Olan Komutan George 01-01-1970 03:00 Kutsal Mekânlar, Davasız İnsanlar 01-01-1970 03:00 Türk Mutfağının Köklü Bir Lezzeti “Keşkek” 01-01-1970 03:00 Bir Semte İsmini Veren Derviş Cebe Ali Bey 01-01-1970 03:00 “TUZ HAKKI” GELENEĞİ 01-01-1970 03:00 İstiklal Madalyalı Türk Savunma Sanayi Kurucusu Şakir Zümre 01-01-1970 03:00 Hoca Ahmet Yesevi’nin Öğretisinin Avrupa Temsilcisi Gül Baba 01-01-1970 03:00 DÜŞÜNCE İNSANI VE DEVLET ADAMI BİLGE KRAL ALİYA İZZETBEGOVİÇ 01-01-1970 03:00 KUVÂ-YI MİLLİYENİN TANINMAYAN KAHRAMANI “YAHYA KAPTAN” 01-01-1970 03:00 SEVDALARIN MUTLULUKLARIN VE HASRETLERİN İLMEK İLMEK İŞLENDİĞİ YAĞCIBEDİR HALISI 01-01-1970 03:00 EĞRİÇİMEN YAYLASI VE DUMANLI BABA 01-01-1970 03:00 KÜLTÜREL ANTROPOLİJİ AÇIDAN ÇANKIRI YARAN ODALARI 01-01-1970 03:00 GERGİN ASKILI KÖMÜRHAN KÖPRÜSÜ 01-01-1970 03:00 BİR GÜN GİTSEN BİLE HATIRAN YETER 01-01-1970 03:00 ÖZGÜN BİR YAZAR YUSUF ATILGAN 01-01-1970 03:00 TÜRK EVİ’NİN İNSAN YETİŞTİRMEDEKİ ROLÜ 01-01-1970 03:00 SİYAH GÜZELDİR 01-01-1970 03:00 Arayanların Hikmet Yolculuğu 01-01-1970 03:00 Koca Yusuf’un Kispet Giyme Töreni 01-01-1970 03:00 Atatürk İle Rıza Pehlevi’nin Tarihi Buluşması 01-01-1970 03:00 Bir Hikâye ve Düşündürdükleri 01-01-1970 03:00 En Kutsal Birliktelik Aile 01-01-1970 03:00 Vefa Timsali Olabilmek 01-01-1970 03:00 ÖNSİAD Kongresi ve İş Dünyası 01-01-1970 03:00 Horasan Erenlerinden Asil Bir İnsan Kırca Ali 01-01-1970 03:00 Toplum Hayatımızın Ortak Paydası Ahilik 01-01-1970 03:00 Türkiye Yüzyılında 21. Türkiye İmam Hatipliler Kurultayı 01-01-1970 03:00 Hayata Kirli Bir Camdan Bakma “Önyargı” 01-01-1970 03:00 Kalemden Katreler 01-01-1970 03:00 İz Bırakan Nesiller Yetiştiren Misyon Adamı Vehbi Orakçı 01-01-1970 03:00 Dostluğa Giden Köprü Güven 01-01-1970 03:00 Edeple Gelen Lütufla Gider 01-01-1970 03:00 Zorunlu Eğitim 01-01-1970 03:00 Kelkit Vadisi’nde Bereketli Topraklara Sahip Sugözü Köyü 01-01-1970 03:00 Sizin İçin Değerli Olan Hangisi 01-01-1970 03:00 Beyaz Altın Pamuk 01-01-1970 03:00 İnanç ve Dehanın Başarısı İstanbul’un Fethi 01-01-1970 03:00 Manzaralar Eşliğinde Tren Yolculukları 01-01-1970 03:00 İslam Aleminin Yetiştirdiği Büyük Müfessir ve İlim İnsanı Elmalılı Hamdi Yazır 01-01-1970 03:00 Akhisarlı Şeyh İsa ve Çağlak Festivali 01-01-1970 03:00 Peygamber Aşkıyla Yanan Karenli Veysel Karani 01-01-1970 03:00 Müminin Şiarı Nezaketli Olmak 01-01-1970 03:00 2024 Mahalli İdareler Seçimini Nasıl Okumalıyız 01-01-1970 03:00 Sahi Babalar da Ağlar mı? 01-01-1970 03:00 Şair Yazar Siyaset ve Devlet Adamı Süleyman Arif Emre 01-01-1970 03:00 Miraç’a Açılan Kapı Kudüs 01-01-1970 03:00 Medeniyetin Yapısı Kitaplar ve Derik Kitap Fuarı 01-01-1970 03:00 Türk Hikâyeciliğin Duayeni 7 Güzel Adamdan Biri Rasim Özdenören 01-01-1970 03:00 Hiciv Ustası Bir Devlet Adamı Şair Eşref 01-01-1970 03:00 Bir Örnek İle Osmanlı Medeniyetine Bakış 01-01-1970 03:00 Çiftçilerin Refahı Artmadan Sanayicilerin Rekabet Gücü Artmaz 01-01-1970 03:00 Kitaplar Medeniyetin Anahtarıdır 01-01-1970 03:00 Sultan 2. Abdülhamit Han’ın Yularsız Aslanı Mihrali Bey 01-01-1970 03:00 Sizin İçin Değerli Olan Hangisi 01-01-1970 03:00 Çaydalı Mangal Kömürü 01-01-1970 03:00 Tarihi Değiştiren Savaşlar 1 01-01-1970 03:00 Bereketli Toprakların Mayaladığı Elmalı’nın Gururu İbrahim Bedrettin Elmalı 01-01-1970 03:00 Edebiyat Dünyamızın Ustalarından Ahmet Hamdi Tanpınar 01-01-1970 03:00 Ölümsüzlük Ağacı Porsuk Ağacı 01-01-1970 03:00 Ölümsüzlük Ağacı Porsuk Ağacı 01-01-1970 03:00 Konuşulan Doğrular Değil, Yaşanan Doğrular Önemlidir 01-01-1970 03:00 Kayısı Cennetinden Hüzün Diyarına Dönen Malatya 01-01-1970 03:00 Mağaranın Fermantasyon Gücü “Larende” 01-01-1970 03:00 Lezzet ve Sağlık Kaynağı Zeytinyağında Tağşişe Dikkat 01-01-1970 03:00 Koruyucu Aileler ve Manisa Koruyucu Aileler Derneği 01-01-1970 03:00 Ormanlarımız ve Doğa Yürüyüşü 01-01-1970 03:00 Türkiye’nin Tarıma Dair Sorunları ve Çözüm Önerileri 01-01-1970 03:00 Türkiye’nin En Çevreci Kuruluşu Botaş 01-01-1970 03:00 Kraliyet Jölesi Arı Sütü 01-01-1970 03:00 Sabır, Şükür ve Fütüvvet 01-01-1970 03:00 Pembe Kuvars Taşı 01-01-1970 03:00 Yün Ne Büyük Nimetmiş Meğer 01-01-1970 03:00 Bağırsaklarımız İkinci Beyin mi? 01-01-1970 03:00 Darphane, Mangır ve Kayme 01-01-1970 03:00 Üstad Necip Fazıl ve Şiire Dair 01-01-1970 03:00 Darphane, Mangır ve Kayme 01-01-1970 03:00 Mutlu Olmak İçin Çöp Kamyonu Teorisini Uygulayalım 01-01-1970 03:00 Mutlu Olmak İçin Çöp Kamyonu Teorisini Uygulayalım 01-01-1970 03:00 Devrinin Yaşayan Kütüphanesi Mütefekkir Cemil Meriç 01-01-1970 03:00 Çiftçilerin Refahı Artmadan Sanayicilerin Rekabet Gücü Artmaz 01-01-1970 03:00 Cömertliğin En Üst Derecesi İsar 01-01-1970 03:00 Dünyayı Yaşanır Kılmanın Yolu 01-01-1970 03:00 Kışladan Avrupa’nın En Büyük Kütüphanesine 01-01-1970 03:00 İnsan En Değerli Varlıktır Asla Kırılmamalı 01-01-1970 03:00 Akdeniz Mutfağının Şifa Dolu Sebzesi Enginar 01-01-1970 03:00 Deyimlere Konu Olan Gülgillerden Bir Meyve “Ayva” 01-01-1970 03:00 Ömrünü Türk Milleti ve Kültürüne Adayan Bir İsim; Orhan Şaik Gökyay 01-01-1970 03:00 Kazdağları Eteğinde Bir Eko Turizm Durağı 01-01-1970 03:00 Gevher Nesibe Hatun ve Şifahanesi 01-01-1970 03:00 Kayı Boyunun Yaylağı Domaniç ve Hayme Ana 01-01-1970 03:00 Antik Çağda Bir Sağlık Merkezi “Asklepion” 01-01-1970 03:00 Küresel Ticaretin Kalbi MÜSİAD Fuarı Üzerine 01-01-1970 03:00 İnsanlık Tarihi ve Medeniyetlerin Doğuşuna İmkân Sunan Meyve İncir 01-01-1970 03:00 Umudun Yolu (Kağnı Kamyonu Yendi) 01-01-1970 03:00 Timüs Bezini Aktive Eden Mucizevi Manyetik Siyah Kum 01-01-1970 03:00 Tarih Kokan Atmosferde Doğa İle Buluşmak 01-01-1970 03:00 İstiklal Madalyalı Şehir İnebolu 01-01-1970 03:00 Seferberlik Çöreği 01-01-1970 03:00 İlk Müslüman Kadın Mucid Meryem El-İcliyye 01-01-1970 03:00 Zaferler ile Geçen Ay “Ağustos” 01-01-1970 03:00 Mimar Sinan, Eğri Minare Eğri ve Çocuk 01-01-1970 03:00 Seyyid Kurtşeyh Dede ve Devrekâni 01-01-1970 03:00