BİRAZ DA İSMAİL HAKKI BURSEVİ
İsmail Hakkı Bursevi 1653 yılında bugün Bulgaristan sınırları içinde bulunan Aydos kasabasında doğar. Küçük yaşta annesini kaybeder. İlk eğitimini Edirne’de alır. Daha sonra İstanbul’a giderek Celvetiyye tarikatının büyük şeyhlerinden Osman Fazlı Efendi’ye bağlanır.
Genç yaşta ilim, tasavvuf, hadis, tefsir ve edebiyat alanlarında kendisini geliştirdi. Arapça ve Farsça öğrenir, Mevlânâ, Attâr ve İbn Arabî gibi büyük mutasavvıfların eserlerini inceler.
Bir süre Üsküp, Şam ve İstanbul’da kalır. Daha sonra Bursa’ya yerleştiği için “Bursevî” adıyla tanınır, Bursa Ulu Camii’nde uzun yıllar vaaz verir ve insanlara tasavvuf yolunu anlatır.
1700 yılında hac yolculuğuna çıkar. Dönüş yolunda kafilesi saldırıya uğrar, ağır sıkıntılar yaşar fakat hayatta kalır. Bu olay onun manevi dünyasını daha da derinleştirir.
Hayatı boyunca 100’den fazla eser yazar. En meşhur eserleri, Rûhu’l-Beyân (tasavvufî Kur’an tefsiri), Rûhu’l-Mesnevî , Kitâbü’n-Netîce, Tamâmü’l-Feyz, Şerh-i Hadîs-i Erbaîn.
İsmail Hakkı Bursevî’ye göre insanın en büyük görevi, nefsini terbiye ederek Allah’a yaklaşmaktır. Ona göre gerçek ilim, insanı kibirden uzaklaştıran, gönlü temizleyen ilimdir.
Şeriat ile tasavvufu birbirinden ayırmamış, zahirî ilim ile bâtınî ilmi birlikte değerlendirmiştir. Özellikle insan sevgisi, tevazu, sabır ve kalp temizliği üzerinde durmuştur.
1725 yılında Bursa’da vefat eder, kabri Bursa’daki İsmail Hakkı Tekkesi civarındadır.
İSMAİL HAKKI BURSEVİ’NİN GÜZEL SÖZLERİ
-“Kalp, Allah’ın nazar ettiği yerdir; onu kirletme.”
-“Nefsini bilen, Rabbini bilir.”
-“Aşkın olduğu yerde kibir barınmaz.”
-“İnsan, gönlü kadar insandır.”
-“Dilin zikri azdır; asıl zikir kalbin zikridir.”
-“Hak yolunun azığı sabırdır.”
-“Dünyaya gönül veren, hakikati göremez.”
-“Her derdin içinde gizli bir rahmet vardır.”
-“Marifet, çok konuşmakta değil; hakikati yaşamaktadır.”
- “Kalbi temiz olanın yolu da sonu da aydınlıktır.”