BAŞLIK 2: SÜLEYMAN ŞAH VE TÜRBESİ
Süleyman Şah (yaklaşık 1178–1236), Kaya Alp’in oğlu, Ertuğrul Gazi’nin babası ve Osman Gazi’nin dedesidir. Süleyman Şah Kayı boyunun reisi olarak biliniyor. Moğol hükümdarı Cengiz Han’ın Orta Asya’daki istilası üzerine, Türkistan’dan batıya göç eder. Türkistan’dan Doğu Anadolu’ya gelerek, Erzincan ve Ahlat taraflarına yerleşir. Aynı zamanda Haçlı Kalesi’nin fethi Süleyman Şah’ın devrinde gerçekleşir. Tarihî kaynaklara göre, o dönemdeki çeşitli Oğuz boyları arasında öne çıkan bir liderdi. Rivayetlere göre Fırat Nehri civarında (Suriye’de) bir sefer sırasında nehre düşüp boğularak ölür.
Suriye’de bulunan Süleyman Şah Türbesi, Osmanlı döneminden beri bu liderle ilişkilendirilen mezar Kompleksi’dir. Türbe, tarih boyunca üç kez yer değiştirmiştir. İlk olarak Qal’at Ja’bar (Raqqa civarı) yakınlarında bulunuyordu. 1973’te Tabka Barajı’nın su birikintisi nedeniyle daha kuzeye taşınır. 2015’te Suriye iç savaşı ve bölgedeki güvensizlik nedeniyle Türkiye tarafından yeniden güvenli bir bölgeye taşınır.
1921 Ankara Antlaşması ve 1923 Lozan Antlaşması ile bu türbe ve çevresi Türkiye’nin kullanımında ve denetiminde tutulmuştur. Türkiye, burayı kendi toprak parçası (“Türk toprağı”) olarak kabul eder ve o bölgeye Türk bayrağı çekilir.
Bu statü nedeniyle orada Türk askerleri nöbet tutmuştur. Türkiye 2015’te düzenlediği “Şah Fırat Operasyonu” ile mezarı ve koruyan askerleri güvenli bölgeye çıkarmıştır.
Türbe, Osmanlı’nın kuruluş geleneği ve mirası açısından önemli bir semboldür. Diplomatik ve stratejik olarak da Türkiye-Suriye ilişkilerinde gündeme gelmiş, siyasi tartışmalara konu olmuştur.
SÜLEYMAN ŞAH’IN GÜZEL SÖZLERİ
“Yurt, kılıçla alınır; adaletle vatan olur.”
“Obasını koruyamayan, devlet kuramaz.”
“Birliğin olduğu yerde umut, dirliğin olduğu yerde devlet vardır.”
“Göçeriz ama iz bırakırız.”
“Yiğitlik savaşta, büyüklük merhamettedir.”
“Toprak fethetmek kolaydır; gönül fethetmek devleti yaşatır.”
“Baş eğmeyen baş, boyunduruk kabul etmez.”
“Beylik, mal ile değil; sözünün arkasında durmakla olur.”